چشم دل دارم به سويت يا علي موسي‌الرضا
برندارم سر زكويت يا علي موسي‌الرضا
روز ميلادت مبارك باد برآل رسول
هم به مشتاقان رويت يا علي‌موسي‌الرضا

از امام رضا(ع) پرسيده شد، بهترين بندگان خدا چه كساني هستند؟ حضرت فرمودند:

1- آنانكه هرگاه نيكي كنند شاد شوند.
2- هر گاه بدي نمايند، آمرزش خواهند.
3- هر گاه به آنان عطا شود شكرگزاري كنند.
4- هر گاه مصيبت و بلايي ببينند صبر كنند.
5- هر گاه خشم كنند، در مي‌گذرند (تحف‌العقول - ص 469 – انتشارات كتابچي).

حضرت امام رضا (ع) در روز پنج شنبه يازدهم ذيقعده سال 148 هـ. ق از پدري معصوم بنام امام موسي كاظم(ع) در شهر مدينه متولد شدند. مادر ارجمندش، بانويي است كه از غرب رهسپار شرق شده بود و او را «تكتم» مي‌خواندند و غالباً در حريم موسي‌بن‌جعفر از او بنام طاهره و نجمه ياد مي‌شد.

هنگامي كه امام رضا(ع) متولد شد، پدر بزرگوارش او را علي نام نهاد و ملقب به رضا گشت. علي‌بن موسي‌الرضا (ع)، 35 سال از عمر شريفش را در زمان حيات و امامت پدر بزرگوارش سپري كرد و در سال 183 هـ.ق مقارن با شهادت حضرت موسي‌بن‌جعفر(ع) به مقام امامت نائل شد.

هارون‌الرشيد، خليفه عباسي، كه مقرّ حكومتش در بغداد بود اوضاع حكومتي خراسان را بيمناك ديده بود و به منظور ساماندهي اوضاع، وي به همراه مامون، وليعهد دوم خود و والي خراسان عازم آن ديار شد و نهايتاً در طوس در بستر بيماري افتاد و در همان ديار چشم از جهان فرو بست.

پس از مرگ هارون‌الرشيد و بعد از حكومت موقت منصور، مأمون بر تخت خلافت نشست و بهتر آن ديد كه برخلاف گذشتگان خود به تشيع اظهار علاقه كند. مأمون از اين رو تصميم گرفت امام رضا(ع) را به «مَرو» يعني مقر حكومت خود دعوت كند، در مدينه امام رضا با خاندان خود وداع كرد و عازم مرو شد.

 هنگامي كه كاروان امام رضا(ع) به نيشابور رسيد، از ايشان استقبال بسيار گرمي شد و اينجا بود كه حديث معروف سلسلَةُالذهَب را مردم از زبان ايشان شنيدند كه از قول اجداد خود و نبي‌اكرم (ص) و جبرئيل عنوان نمودند كه خداوند متعال فرمود:‌ شهادت لا اله الا الله حصار و باروي من است و هر كس در باروي من باشد از عذابم ايمن است.

مامون پيشنهاد خلافت را به امام رضا (ع) داد اما ايشان امتناع كردند و نهايتاً امام را ناچار كرد تا وليعهدي را بپذيرد. رفته رفته در زمان امام رضا (ع) امور علمي و فرهنگي رشد و گسترش بسياري يافت و هر روز بر محبوبيت ايشان اضافه مي‌گشت.

مامون كه اوضاع را بر وفق مراد نمي‌ديد از كرده خود پشيمان شد و تصميم گرفت تا مقر خلافت را به بغداد انتقال دهد. از اين رو امام رضا (ع) را نيز با خود راهي بغداد نمود. اما وسوسه‌هاي شيطاني و حب دنيا و زياده طلبيهاي او باعث شد تا به فكر كشتن امام بيافتد. عاقبت، مامون، امام رضا (ع) را در بين راه مسموم كرد و ايشان در سن 55 سالگي مصادف با آخر ماه صفر سال 203 هـ .ق در طوس به شهادت رسيدند. دعبل خزاعي در اين خصوص مطلبي دارد كه مي‌گويد: دو قبر در طوس واقع شده، يكي قبر بهترين مردم (امام رضا (ع) ) و ديگري گور بدترين مردم (هارون‌الرشيد) و اين مايه عبرت بايد باشد.